Achtergronden uit de jubileumkrant t.g.v. het 40 jarig bestaan
Bert miste zijn koor.
Samen met Jan Brouwer werd er bekeken of het niet mogelijk zou zijn om in Elst een mannenkoor op te richten. Veel "jonge" mannen werden benaderd en op 12 februari 1968 was het zover. De heer Van der Leeden zou de dirigent zijn en ze gingen van start. Het koor kreeg de naam: "Het Christelijk Elster mannenkoor." Wat later werd dit, om diverse redenen, het Elster Mannenkoor. Het was een goede tijd. Iedereen was enthousiast. Het ledental groeide. De saamhorigheid was groot. Maar er moest hard gewerkt worden. De uitgaven voor de dirigent, de muziek en zaalhuur was een hele zorg. Om alles te kunnen bekostigen, moesten er donateurs gezocht worden. Op allerlei gebied werd er actie ondernomen. De oranjemarkt met tweedehands boeken, suikerspin, rad van avontuur, lopende cavia’s enz. was elk jaar een bron van inkomsten.
Onderling was er veel plezier, vooral als ‘s avonds de opbrengst werd geteld en men met voldoening terug kon kijken op een toch wel hele drukke, maar gezellige dag. Ook de organisatie rond Elst 1250 jaar,was één van de hoogtepunten. De dames naaiden prachtige pakken. Het koor zag er geweldig uit en bracht een prachtig lied ten gehore: "Onze Betuwe" met tekst van heer Joop Tielemans. Regelmatig maakte Bert een nieuwsbrief. Iedereen werd geďnformeerd over het wel en wee van het koor. Er werden folders gedrukt en huis aan huis verspreid om nieuwe leden te werven. Bert genoot van al die activiteiten, niets was hem te veel. Hij leefde met iedereen mee en zou altijd zijn best doen het koor te promoten. De maandagavond was zíjn avond. Het koor ging vóór alles. Zijn motto was: "Je bent er lid van en dan ga je er voor." Het organiseren van een koor-reis naar Röddenau kostte veel energie.
Jan van Ooien, die het koor een warm hart toe droeg, had daar familie en hij zou het geweldig vinden om een weekend met het koor daar naar toe te gaan. Hij zou het uitstapje sponsoren. Jan en zijn vrouw en enkele bestuursleden gingen eerst een weekend om alles door te praten. Alles werd geregeld: de bus, de slaapplaatsen enz. Op het laatste moment waren er koorleden, die toch andere ideeën hadden en dat gaf spanning. Voor Bert een reden om na de reis naar Röddenau het voorzitterschap over te dragen aan de heer Joop Sietinga. Bert bleef lid tot 1996. Ik weet dat ik namens Bert de dankbaarheid mag uitspreken, dat er nog steeds, na 40 jaar, veel mannen zijn die op het fundament, eens door hem gelegd, het mannenkoor in stand houden. Persoonlijk wens ik iedereen veel zang plezier en nog heel veel goede jaren voor het Elster Mannenkoor.
Wil Harmsen –Graaskamp
Omdat Bert Harmsen, mijn man, samen met Jan Brouwer, in 1968 het initiatief nam om in Elst een mannenkoor op te richten, werd mij gevraagd de herinneringen daaraan op papier te zetten. Bert overleed in augustus 2005.
Bert woonde voor ons trouwen in Arnhem en was daar actief in het jeugdwerk.
Zingen was ook heel belangrijk voor hem. Hij was daar lid van een christelijk koor. In 1960 kwamen we in Elst wonen. Al snel was Bert ook hier weer betrokken bij het jeugdwerk. Als jeugdouderling kreeg hij veel contacten, onder ander met Jan Brouwer die ook in het jeugdwerk actief was. In februari 2008 bestaat het Elster Mannenkoor (EMK) 40 jaar. Een bijzonder heuglijk feit. Niet alleen voor de mannen van het koor, de dirigent en beschermvrouwe G.M. Kamminga-van Rozen, maar ook voor mij als een van de twee oprichters van dit koor. Dat hadden Bert Harmsen en ik destijds niet kunnen dromen. Ik wil koor en beschermvrouwe dan ook van harte feliciteren met dit jubileum en, zoals bij dergelijke gelegenheden gebruikelijk, nog vele aangename zangersjaren toewensen. Het EMK is niet alleen van belang voor de leden en donateurs, maar ook voor Elst, de gemeente Overbetuwe, de regio en tal van plaatsen daarbuiten waar het koor medewerking verleent aan concerten en muzikale gebeurtenissen. Als zodanig is het EMK een belangrijke ambassadeur van de mannenkoorzang en Overbetuwe.
Met veel belangstelling volg ik nog steeds de verrichtingen van het koor. Indien mogelijk bezoek ik de concerten en met veel genoegen heb ik als wethouder in de periode 2001 tot 2006 de gemeente mogen vertegenwoordigen bij tal van concerten van het koor. Het koor biedt tal van mogelijkheden. Het is een plek voor liefhebbers van het zingen in een mannenkoor, die bovendien genieten van de hoge kwaliteit van hun mannenkoorzang. Deze kwaliteit is geleidelijk opgebouwd. Dit was de afgelopen jaren voor de geďnteresseerde luisteraar goed hoorbaar. Waarneembaar is ook het plezier en enthousiasme waarmee de mannen zingen. Het koor speelt voorts een belangrijke rol in de gemeente Overbetuwe. Het treedt actief naar buiten en is betrokken bij tal van activiteiten: medewerking aan kerkdiensten; het jaarlijkse concert voor de donateurs; zingen in diverse kernen van de gemeente; bijdragen aan de dodenherdenking op 4 mei; activiteiten op Koninginnedag; eigen concerten, soms met medewerking van andere koren; optreden bij evenementen, en (bijdragen aan) concerten elders.
De gemeente Overbetuwe mag trots zijn op dit koor! Van belang, ook voor de toekomst, zijn tal van factoren: de vaste (maandag)avond en tijd om te repeteren, een eigen ruimte (in het centraal gelegen Onder de Toren aan de St. Maartensstraat), enthousiaste zangers, een goede dirigent, een prettige sfeer en een aansprekend en veelzijdig repertoire waarin regionale liederen niet ontbreken ("Eens zal de Betuwe in bloei weer staan.") Ik wens het EMK een zeer goed jubileumjaar toe gevolgd door nog vele muzikale jaren inclusief het bereiken van de fel begeerde A-status en hoop dat tal van jongeren die de mannenkoorzang een goed hart toedragen de weg naar dit uitstekende koor weten te vinden. Zelf denk ik met veel genoegen en een tikkeltje weemoed terug aan de beginjaren van het EMK. Helaas moest ik halverwege de jaren zeventig mijn lidmaatschap opzeggen. De voornaamste redenen waren drukke werkzaamheden als docent geschiedenis en staatsinrichting aan de Pedagogische Academie "De Klokkenberg" met havo-top te Nijmegen en de stap als wetenschappelijk hoofdmedewerker geschiedenis naar de toenmalige Katholieke Universiteit, afronding van mijn studie (het schrijven van mijn dissertatie) en nevenactiviteiten, vooral die van gemeenteraadslid met commissievergaderingen op de maandagavond.
Jan Brouwer Gesprek met oud dirigent mevrouw G. Eshuis
Van alle dirigenten die het Elster Mannenkoor had, neemt Mevrouw G. Eshuis toch wel een bijzondere plaats in. Niet alleen om haar capaciteiten als dirigent, maar ook om haar sympathieke instelling en manier van optreden. Haar verhouding met bestuur en leden was altijd even prettig.
Zij kende iedereen en had een luisterend oor voor alle leden waar het ook over ging en dat was echt niet alleen over zang. Zij stond midden in het koor en voelde zich prima tussen al die mannen. De annalen spreken alleen maar over haar deskundigheid en over bewondering, sympathie en dank voor haar. Het behoeft dus geen verwondering te wekken dat zij, bij haar afscheid in 1981, benoemd werd tot erelid. Naar aanleiding van ons 40 jarig jubileum sprak ik met haar.U bent van oktober 1973 tot november 1981 dirigent van ons koor geweest. Een lange tijd. Hoe begon dat? "Ja, ik herinner het mij nog als de dag van gisteren. Ik zag een advertentie in de krant en dacht dat trekt mij wel, dat is iets anders, dirigent zijn van een mannenkoor." Hoezo anders? "Nou ja, ik was al dirigent van een of twee vrouwenkoren en een bejaardenkoor. De kans om dirigent te worden van een echt mannenkoor was natuurlijk een uitdaging voor mij en u moet niet vergeten, ik was nog jong en vol ambities." wat minder."Nu niet meer? Glimlachend, "het eerste niet, het tweede En u solliciteerde! "Ja, direct. Ik had er zin in en tot mijn verrassing werd ik nog in dezelfde week van mijn sollicitatie opgeroepen om een proefrepetitie te geven en werd aangenomen." Waren er dan geen andere sollicitanten? "Dat zal wel, maar dat heb ik nooit zo precies geweten."
Kende u Elst?
"Ja, van de mooie kerktoren en van fruit." U voelde zich thuis bij het Elster Mannenkoor? "Jazeker, Geen enkele moeite mee gehad. Het bestuur, de leden. Er hing een goede gezellige sfeer waar het goed werken was. Een basiselement voor resultaat." Waar ging u in het begin aan werken? "Aan de samenklank en soms ook de uitspraak (vooral bij niet Nederlandse teksten) en verder zal ik de mannen wel verveeld hebben met: "Niet zo hard." En? De verbetering en het resultaat kwamen? Mevrouw Eshuis kijkt door het raam naar de Rijn, die te blinken ligt in de middagzon en zegt dan: "Dat leest u maar na in de annalen van het Elster Mannenkoor." Is dat niet teveel bescheidenheid? "U vraagt het, het koor ging wel vooruit, vooral dankzij het enthousiasme van alle leden. Onze uitvoeringen trokken hoe langer hoe meer publiek en ook het aantal leden groeide fors. Wellicht heb ik daar mijn aandeel in gehad. Ach het was alles bij elkaar, de hechte band die er was, de sfeer, de inzet, noem maar op." Acht jaar lang dirigent van ons koor.
Aan welke gebeurtenis bewaart u de meeste en mooiste herinneringen? "Daar vraagt u me wat. Het zijn er zoveel. Aan elk optreden hadden het koor en ik onze voldoening, maar twee gebeurtenissen springen er toch wel uit. Elst 1250 in 1976 en mijn afscheid van het koor in 1981." Zullen wij beginnen met Elst 1250? "Ik herinner me een jaar vol festiviteiten in Elst, waarin voor ons drie hoogtepunten waren: de jubileumbijeenkomst in de grote Kerk, de historische optocht en het slotconcert met het Enka Orkest. Voor het koor en ook voor mij was het natuurlijk een erg hectisch jaar, maar iedereen was vol enthousiasme. Wij hadden ons in historische kledij gestoken, wat erg in de smaak viel bij het publiek" ,lachend voegt zij er aan toe: "Ik heb er nog foto’s van" en zij toont mij een album vol met foto’s van Elst 1250. Het slotconcert met het Enka orkest was grandioos. Ik had nog nooit een orkest gedirigeerd en kneep hem toch wel een beetje, maar gelukkig ging alles goed vooral ‘An der schönen blauen Donau’ verliep perfect, maar het vernoemen van ons lid Nol Tiemessen, als solist in ‘Landerkennung’ van Grieg mag zeker niet vergeten worden. Subliem. Het publiek, maar ook wij genoten."
En dan 1981. U ging het koor verlaten. Waarom? Het ging zo goed! Ze schenkt nog een kopje thee in en zegt: "Ja het ging goed, maar ik vond dat er een jonger iemand moest komen. Dat is op een gegeven moment altijd beter voor een koor. Daarbij kwam dat ik het wat rustiger aan wilde doen." U nam afscheid? "Ja. Met veel plezier denk ik daaraan terug. Alhoewel het toch ook wel een beetje pijn deed toen ik besefte, dat ik al mijn mannen zou kwijtraken, waar ik zolang en zo prettig mee had gewerkt. Ik werd toegesproken en overladen met bloemen. Als allerlaatst werd ik benoemd tot erelid van het Elster Mannenkoor. Het uitreiken van de oorkonde hiervoor, door de toenmalige voorzitter dhr. Harmsen, deed me wel wat, maar de herinnering daaraan doet mij goed. Weemoedig gingen mijn man en ik die avond naar huis. De maandagavond zou voortaan een vrije avond zijn."
Uw contact met het Elster Mannenkoor nu?
"Vergeet niet ik ben erelid en word dus op de hoogte gehouden door de nieuwsbrieven die ik ontvang. Ook krijg ik regelmatig uitnodigingen om een concert te komen bijwonen. Helaas zijn er heel veel leden uit mijn tijd overleden, maar gelukkig heb ik nog een goed contact met de mannen die mij nog kennen van toen." Hebt u nog een wens of een boodschap voor het Elster Mannenkoor? "Ik wens Het Elster Mannenkoor alle goeds en veel succes in de toekomst en dat het koor in 2008 een prachtig en geslaagd jubileumjaar mag vieren. Als boodschap wil ik meegeven: Houdt de goede sfeer en enthousiasme, die het koor altijd heeft gekenmerkt, vast. Doe er alles aan om het huidige peil en het aantal leden te handhaven, en streef naar steeds beter. Het Elster Mannenkoor en de gemeente Overbetuwe zullen er wel bij varen."
Bart Vilé |
